1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 24: Vah wemm bess du dah?

Kostenpflichtiger Inhalt: „Jäng jätt op Platt“, Teil 24 : Vah wemm bess du dah?

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Ernst Gombert von der Frage nach der Herkunft. Dabei ging es nicht immer nur um den Familiennamen.

rVr he apra äcesWh nnha ihsc rorsenn eh gemin dlae eelHtrendlaieamk ejtt ekknjeoec nu dho nhna sihc err jesbaAu ahv igsrgnskneucdtnhnühoeünnnnsü en rktileA vha enimgm teeVtr dmem Vehcsi„rv lBeod“rt o,nggfe how häd shisc ottm eendn brdikahlerrrjee nsHaeum bhstceähscfit a.th csIh anh eid uhd sen heahcf lhetonazjh nu tatd rwoer abld scregsio.esthnrdh nneW ed he Keidhhlrrebsrca wapoeejß ss,be dah oteztm disch asl kKne hoard ne,enjew datt eid ckLü cdshi orh dadnes onh edmm amnuhHs jheortf nah nu ttne rmär nmmo m.niejalmFeha

nU dah djdeet rho en hlDe lta rHesu dei emerm nhco totm eennd umneasH knbatek ntse un hwo rrm orh ues hdra tä.st

uS jetehs avmm wssseähMec ne rjaöJssejs nu hdo stctehh hda brebo enelrk cSki attd lat m„noseDh “uHs nu tte shtieec Hus elkns rer Jass es atd alt s-HsjMieöve„e u“s.H De Jsas ktcink no hnevrioenj hrotneg terMe ha medm leda feSs„ciht “usH psceärh esnlk afa nu hdo cthheäs hda reörjf nwen de omm atVra hrnägseow rw:sro sP„sa rmer ha tSecsihf„ ckE“ op, tnte daet dho reeogn uAto “eitrz!je

pOp aegnre aztaPle em orpD se ttda ettn asc.ehgn hscI nnewa oj zäjt emm ecsvetöh rDpo un do tthshce eorbb geraner kSßceicrthos attd lat cehsL„ü “s.uH

eyB enend eaHnums osmte at ,spsoape atetd ent rjedu össk, hor rre eje esF.milhac eginM Papp omehnt hse ddasne erbatHrn„e e“ttMäs eravv hro sdande eye„B “esä,ttM die mmaM orrw „nAntso ct“Jseh.re Dhä paPp av mineg tärVete mde gojen Aw,lils ädmm rgGge nu av genrmi iuKsn ädrr itaZ theonm esh ngM„ees llAw“.is iDe argen kneeO,l ied ottm neden eeSschäwtr av rerd Mmam btcaashet erwor hcseäh dha H„ua pJ,üp“ däh tawnn had erpdcihes omt inesrg laciehmFs om eKus,ühlbr ähd Rcaeh„s Et“nr,s hdä tha et sHu rer eFdbhdceris oebjut nu hdä nMna av einrmg tnTa iTne ähd „Vevhsicr “anJon, hdä ess dhu jnaz veao ene tecvhesöv prDo he sih rlehilcäd suH .jrekcoet

hDä pPap tha doehem nfeöv rrhöB nu nee rhs,äSewct ide shcäh iaMr.a iDe ttha uhd tmot emehr Mnan dmä hceäks„cB Werner“ me slecielädrh sHu ogen mo hsieserRerctb ntj.enwa ebbrO aegrner riShcseoßckt hta dhä enen c,Bhor dhä aernHnm otm singer uFra errd B„rreöej “hekTal öni ejbtuo un hdo hdan ied hrr Kken ßurj ret.ocjke

nenE va eednn regnjeö r,örhB dhä laKr se h,ud iew ädh sihcs otmt drer rtahmse„Eizb-Lce adli“Oi scteahbta that ngneo beon lAt hcorSss jteorcek. Däh njötgse vah nneed rhBö,r däh Brnardeh ses jo ratsuP rdweoa un rrwo mzem lhscSsu he hDüe.r weZi va ednn rhörB tnes seums rKhesc miäne onh ehHme o.nnk nWne schi merr tatd ühkc eus ejeräevlv woerr eh ndene Zegdi die aFljemie chriishcst r.ußej

Bey ssoe öZhcs duhcsr beihdaschelKrrr okemm da dsndae ückL ide rrem fotjefer hna nu ide sos tetn eh su tojt enkkat nu h:eoftr Va„ wemm bess du “hd?a Ava nu hzo rroew errm tnte eemmr cärsfh un ad ammhre jehsta va mämw rmre da oew.rr sIch tsah ndn:a I„hcs be av nrtabeHer„ ä.te“tsM Un newn eid Lkcü däh entt akknte tahs si:hc n„o va nsn„toA hee!tc““Jsr Da komtme hor nesadd hfrü atd ied Lküc nhoc :oerhft nU„ eiw irthfcse err süch ha?“d

hE praa hrJo cdieherps worrte nnges aennv ksscäier hJor cm,aholn datt ed otmt ehrvzie hrJo neen reeFij ttje kewre nig.sj nU ues nha cihs dah bey rerd aFrim n„seciVn ensLey“ sus brcaeKhdrhreils nee mefmjeroierS eh aarp shWcäe am lnaKa eh acismhLib mtot krtweej un had tjtvoe dcfashri memer ed ntüLtheu.e hcsI ohmk ad ohn emHeh tschzol eenwi Ketötl un hcsi taht ermr vraeatvle, vrr dta eJld tejt snfgi ze .ejled eAvvr ied mMam mtne hu:d „Datt lJed sjet ud !rr“em tatw hics ejnttar e.gsrcthnvu Duh hast es :cnho u„D sbes hav rmre un dtta lJed ses ohco va e“rrm! nU hod hgtuncs isch hda totm ngemmi öbdleö sheteJi un mott äijel k…un..näH hics sowt zjte nscdileh wteadd dbetc:ük hVa„ mwem ebss du d“ha?

eiD ergFa ncah edr rfekntuH

oVr ngwniee cnhWeo aebh ihc ni meinne aletn bngseAua sde nuheroscMa sucehJbahr egeini ehcanS lhecnesgnae dnu bni aibde in edr gAebusa von 1999 afu nniee Alikret iemnse ossCinu lBertod omaTh ogent,ßse erd ichs mti edm Pehäonnm dre terealKrhrreebg mnuenasaH zrsngesentdeiataeu ath. Bemi Nlzehcnahä ebrag hcis eid hcietltsta Aahznl nov huanez 3.10

nnWe du in tgeealrrhbKre senahwegacfu b,tsi mttsssue du hidc lsa Kndi dtaim vutretar ,anmche dssa chdi ide eteLu ahuc ncsoh mal cahn med nnensonetag sHamaunne dnu cihnt nur cahn med ilneiaamFmnne eggartf ab.enh

mßreeAud btig es ncoh neine eTli nov lernteä näse,Hru dei anch wie vro tneur mhrie eieiwejngl unHaasnem nanbkte sind udn hauc emirm ncho so nzehebtice edw.nre

oS ghet nma mov ewsMgees in edi sGröarteßsg,e ndu trod ttshe fua der elnikn Sieet dsa atel „Dneosmh u“H,s dnu dsa teers uHas iklsn ni der sraeeGßörgst ist sda tela -ei„MsejövHes us.“H ieD Gseöaerstßrg eibgt hcan urehnfgä 100 etrenM am eanlt s„hcietSf H“su frhcas likns ,ba nud heüfrr ndruwe riw rmiem daran en,rretni wnne wri tmi mde ahFrdra setwrunge enaw,r an rde c„tehSisf Ec“k esdorebns sneufazsuap, mu eid Knoosiill imt nemei uAto zu emdneiv.re

An naeednr etSnell mi tOr ist se ih.änhcl oS hnwoe ich ttzej mi rfode,Orb ndu fau rde nüdeleiegenebgnreg eetasnßSriet feeitdnb isch sad elat eüL„csh “uH.s

eiB edn ntagennnseo nneumasHa tusems nam nshoc erobdssen aaefp,ussn mu inchst zu nehelver,wcs acuh hbanlrnei red geieenn emiFi.al eniM rtVae awr sesetrneii als Htrraeneb„ t“setäM ntn,bake uderw erab ahcu nchso lma lsa yeBe„ t“ätMse beznice,the neeim teutMr nnneat nam „toAnns ect“Jhres.

reD aVter ieremn eenibd iCusnos ioAls nud ergorG dnu edr Kesuni iZta war asl Ms„ngee wislA“l nntkbea. eiD anender ,leOkn edi mti dne eenrcswhtS enermi treutM rteihrevaet wenra, naerw btnaken als au„H p“üJp red äsptre mit nereis Fmielia mi bsKlünrone wtoenh, nand Rhas„ec ns,“rtE dre snei usHa ni red echdrdFeba tta,he ndu dre nMan nov meienr aenTt nT,ia eVhvis„rc ,on“Jna red annd ngaz nboe mi Ofodbrer isn eclethlire aHsu zeneogg ist.

nMie teaVr war zu Hsuae itm füfn rnüdBer ndu niere ew,ecrhtSs edi Miaar .hßie iSe udn hri nMan ecähkcBs„ n“reWer naebh stäerp im nheietllcre aHus nutne uaf edm eeegMwss nhge.wto Afu der nrndeae ratSetseniße ehabn dre drueBr nHaemrn ndu siene urFa Beeröj„r hkae“Tl ien sneue Haus hrctteier und dort rehi driKne orßg oe.zgegn

eDr egüejrn uBrdre aKrl sit achn erd iretaH mit mLahbs„erictE-e ilOida“ euntn auf ied Alet aßtSer egen.goz eDr sügjetn drBuer raBd,hrne der Gtreiilhesc wrneoged ,tsi tohwne zmu lcSushs ni nüDr.e Zwei red erBdrü sdni cihtn mehr usa emd grKeei curükz cnah suHea kertghe. ennW hic mri das heuet os rtceh rel,begeü erwan ied ieanmliF uz agleridma iZte crthe o.ßgr

eiB eeurnsn tzSügeeirnf cruhd ageKbterlrher eetbnegegn nus uahc hscon mla et,uLe ide usn icnht iteduengi noruzedn nentnok. Und so rwdeu man hacn sirene nrHeuktf rggt.aef nlMmahca arwne iwr hntci nru rvultoa ndu bnhae anwttgreet.o chI agets a,nnd sdas imen tVare rde eHen„brart st“teäM .ärew dUn nwen ide euteL tmdai nhicst eannfagn ktne,non nand äetnzger cih uahc hcon eid ertMtu tnA„osn .escJ“ehtr nUd newn ads hnoc thnci e,iercth wured cihs hcua cnoh chan dme lmnneeiiamaFn tg.durenik

rJahe äpr,tes enEd der 16r,0e9 raw se i,üblhc mi rmomeS tmi 41 haJrne ierne bneieeatrFir zncneehu.gha alDmas beah ihc bei rde Fiarm Vnneczi Lseeyn usa gharlbKeteerr in dne oeeirnSfmerm ine praa nehocW fua dre alaebntlseKlau in foaeLsmrdrm e,rbtmtiieagte dun ma gieatFr bag es andn iemrm die tohtL.eün ollVre zlSot bni hic andn nhac aesuH eegmknmo, dun chi hatet irm lübegt,er vno edm Gedl swa Skisecch nnufhsaf.azce

berA tutMre agets ur,n sdsa hci rih dsa Gdel klpttmoe sgahendniäu els,lo wsa hci nnu tehubpaür ihcnt fgfrie.b iSe tnreeägz andn och:n u„D itbs ovn im,r und asd ledG ist hacu ovn i!r“m ndU os tdsan ich nned ad tim teetrvmzdu hsGtiec dnu rlneee eädH …nn reAb mir rwude nun enhidlc rde ninS ar,lk was es tudeebte: ah„V mewm sseb ud h“a?d