1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt opp Platt“: Tottele on Tuttele

„Jäng jätt opp Platt“ : Tottele on Tuttele

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. Diesmal geht es um Tottele, also Hagebutten, und Tuttele, einem Wort, das sich vergleichsweise schlecht übersetzen lässt.

mmE Hsöter stti ´mr,r änwn mrr´ örevv dhFlwäcäs srzeaepe je,te eh on od ta nsö enen uuhcSrt, dä cdeke, urdée Sôm t.ah atDt ensd ,tTloete id me Vhôröjr wi ésRue e.bldö Deet ´mrr dtat clshVee nva ndäne tTetloe eiae,pdldf da onktn do nene ofoH rmleilMiet ßrejéu sNeröjs ,euusr id elekn ôerH ntah. iD letpeddi rrem sa,l mrre nelek Jnoge wreo,r uusre on tteod id Njeösrs dänen elekn edshcäMr emrehgnö slHa en r´d ökcR eäsjr.ut

nO wjeä eid rjösNse Hrôe ,etoht veevlbid rer cukH hagen on otted ellv söej.ch atDt worr hccrstihi po.lscJleveöhr On adnn send hooc ronr vell üjVle me köeWrtn ögerhn enänd leoeTtt rae.h Tleetot nakn ´rmr vevör coho ,ehcrub öm maMaerdl ez mh.ceaa orDröv msos r´rm di et séhetic ems,aeml dnan omss rmr´ es leede on id röesNsj tmto nmene ceLeflföh .esieupruddle On adnn nkan r´mr di lTtotee zo alrmMdae ekc.ôh

r´Mr ankn choo Tee van teleTot aacemh. oD htbucr rmr´ adtt -ehestloVTtceel mr´r ez djrüe on me öWternk mtto ßhee assWer äerckt ssl.eo teTlute dens reövv un ttäj nazj senrtshgc.ae E nhecsoM ttöj te e hepeätuleTtd.dc etuTtel sdne ucrlkaV,ü id omm aeLev ten ues cstrhiich tpara me,okm di mermö Angst ,oteth id hcöjs wrroe vörr Müs on pe,nSnö ndäen rmeöm ttjä wjei td.o ejBi mmdä Wrdao uttTel msos chi eömrm an taTn eachonJhn dneäk rre moBs.aamjl

Di njig rnor eK,chre gnji vövre od ni zre mnuoiumnK, wäje es rmemö nm,te es täht evll on éßjure götnS ndje.o On da totm zchSmeet Hi,en äd at vschrö e tuAo tth,o se no raiMa ladW r,avre öm od ze .ibethic On dnna elt se isch do tkrädi de jiewedje tseoiHj ,önjn ndnä bsös momz rcjondaaonhemS re örh,össmV thto ttad sn,chMgi ttwa net aaedsbt ,rwro ta ewrr neen fooH Södgen den.jon

On nänw rr´m öejrvr tal rwéu no nte im esu ihsctihrc rk,öew ad asta :mr´r Hä tktö etn mi üavnr tmo rw,eköe hä teltttu errm rrno ttäj ömme.r nO änwn ösemm mömer am remJaem on am nKueazt orrw, da kontn rrm´ cooh at ösn srtnäg wreáe no a:nas Stel„l hidc tne esu a!na sösB net esu hltuct“eti!

Hnuebgteat und eTtu“et„l

mI Hrtseb ithse ,amn ewnn nam büre leegdewF anrpeeizs ,ghet hrei dun da neien utchr,Sa rde kdei,c treo eFütcrh ä.trtg sDa isdn bta,tnuHeeg ide im Fghrülin wie oRens lnbheü ndu dhalbse cahu zu edn esgeRnceosnhwä ör.heegn fftenÖ amn sdeie ebutgHntea, okemmn tdor eein nMgee etßgloimlerrmei nscNehüs umz oe,rnicVhs eid lenkie raHea itm dWeaenkhri ane.hb

Als eekinl ngunJe htonel iwr edi Nüshsnce ruashe und cntsehe,vur sidee den enneilk nädecMh netnih am salH ni nde ükeRnc zu es.ntuer eiD Nceshsün ebelnib itm rinhe aaHren dnu eenrd eerhiadnkW an der Htua ngänhe dnu ejtunck nnda hres tks.ar aDs arw sochn rgciehtis lcureJvukp. legöV sind mi tnWier ucha henrit den eteguHanbt lsa rvhieaiiemcnt grNhuna rh.e gtHbteuane knna nma abre cuah b,herunac um Mrelamdae zu eanc.hm

Dzua ssmu amn sei zetsur manlei selmanm. Dnna ussm nma eis etline ndu ied ncüsehNs tmi meein eninkle Lleföf z.erruetanskah saD rfhihclceFsut rubhcta mna nru zu nekcho , swaet Zeurck hbeengnziu reod ucha hci,nt nnad hta nam enie tehmivnicraei mae.dlearM Tee ankn chau ovn gHtnbaeuet elstertlghe .nerwde uzaD muss man ads hfuceihtslrFc red Fetücrh tcnnroke udn mi Wernit in ßiheem sraesW ieeznh nsle.as

utTnl“e„t dnsi aetws nazg .esrenda In shMuocna ibgt es ieenn ie,gSt rde hupelädt„e“decTt .thieß etlTetu asd( toWr annk mna nur shtcchel edkitr zsteenr)eüb nisd nF,aeru gfhuäi rnuirvheaet,et edi tmi rimeh eebLn tnhic so giicthr ehtzmn,kcrueom eid rmmei sgtnA be,hna edi ngab dsni ovr enäsuM udn Sien,pnn enend rimem oigwrend twsea whe t,tu ide mremi mrnmjae und gnleka wu.s

Bei emd tWor u„etTlt“ smus hic emimr an ide nteaT nnaJaoh usa der Busealmgs deknen. Die ggin rzwa zur ecKir,h eßil chis reab nei die nmuonimKo ehc,iren wiel ies mrmei el,tuabg sei ettäh lviose sntedü,gig dsas ies itchn zru Kminounmo ngehe fr.düte Udn dnna stesmu rhi fefNe ihHcrine zthm,ciS erd ohscn rhfü ine Aotu tehat, mit rhi ncha ariMa Wadl fa,ernh iadmt eis dtro ihre “dnü„enS tebhneci .entkon

Sofotr ncah rde eeBchti ielß sie scih ieen eeithewg isoHte ,cherien denn bsi ruz esFseühmr ma gSognarneomnt nketno sei hticn trnwa,e iewl ise deierw ninee eHfnua ndeSnü ebganeng hte.ta ennW nma rhferü ärlet wrude nud ctinh hrme os rihgcti brniaeet onk,etn dann gsaet :nma rE erd(o ise) mmkot nhtic mreh rvnoa mit edr eitbA,r er lt„“utett rnu hnco waets umre.h dUn enwn amjend uedrdan ma mnamJer nud ma Weimrmn ,awr ad oetknnn ide Agigerhnöne uahc aml sgretn rnwede nud ensa:g te„lSl hicd nctih os n!a Sie tcnih so i“idc!nshk