1. Lokales
  2. Eifel
  3. Monschau

„Jäng jätt op Platt“: Jett vah Huusdühre, Schtalldühre, Zemmerdühre, Schührdoare un Jardepöartzjer

„Jäng jätt op Platt“ : Jett vah Huusdühre, Schtalldühre, Zemmerdühre, Schührdoare un Jardepöartzjer

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. Unsere Serie beschäftigt sich dieses Mal mit diversen Ein- und Ausgängen.

De Hdhsuüru

nenW de als nKke rrföej esadnd dsruch ed ahtfrobebcNsf rre Jssa oojlfee bses vrr tmto endnä eagner Kenk ez phseec,ll rvr nnnoe befjuaA ze heorcf newn ed es rsvjeese shtat rode ettj vrr edi maMm dreo dhä ppPa ez eso,brje ahd eehtsb hhafce eh edi seuuHr eeher nee,agjj ohne nan eHuüurds ez pkoptle eodr chids av ubesods obben areng iWsse reebkarmb ez aem.ach nEn neKlilg reod tjteus scslhhniÄe jtovve ldab ha nnkmee .usuH uD ssha edi ruHhdsuü pjaaeptom un adh scthsenkut mme uFrle nu evsre aele“„H nu rlnareom iessW huterez ahd: Ko„m eenrn“ eodr ihe„ne“r. nU wnne hscis da meesmN mtlle sjgneti fehcha wceh eh,rsu ett rrow oj ekenn .eeomhd Eh dnenä hJore hatn de Lküc va rerblcKhrheasid dseervcahv blad nei de uüHsdrhue .ßsfjehhlaeoac

De Shdlhrüclal

Un hda vvteoj hro Hsuer rer sas,J owh dei ckLü uyreeBrh tha.et oDh gtnejsi da hudcrs de üSltldhcra nee .usuH attD emahat lal küLc s.ue eDi uHduhüesr wruee dho lbda ien crj.htbeu aD nitjeg monm tScahll eerhe aenn Kzeehohscrt yrrbve sbs nhco hcKöse nu he soss ad neeerwtd hed maMm eord däh papP eord eid lda kcüL sus edmm uH,us rerwo etjt am emknelo un schsi ettj ma rlä.lvrze De jAbafeu rvr edi Slochl nhta de nkeK duh orh mmeer he ta.maej Eh dneen ciZekd hescltph scsih ett aeeLv ablt ärmr err scKheö afa; mme eezmmrnnoW urwhe rmär scejoctthh ha Färste eiw eathenWhci nu jNöoji.rh

ttE odcrhahSür

nU ide ckLü mem prDoe mott rärd rheyBu,er ttome rvr ett eVh emm Wkteren ez ehrov Hue caemah un eer oo.d aD hkoem ied aaehcK otm medm aecduhjledhe euH mme oeSrmm vrr dei höreufhfB e,rjever tadt hcraürdhSo hurw mopjeapta un eid achaeK ewuhr enn hürcSh öljeppt nu adt ueH rhuw jede.lfdaaa Dtat omtt ndan mom eultaHhlcs iihssrtcch ocksntthje ,rdewe aettd hor noecjh ahv dmme Fhor rhee k.rhsco Datt orhchrdüaS otmt use ursej esh, atdte ttom nnede cluhjedahe eaeuHachk chon rdaj sue rhoed mokm.s Wie dtat hud ues no nu on mott eennd rruehyBee huropt tnah hes ed hoüredcShar na ne arap suHrue rues eeresjs un aslle zho rhtjmue nu had rmär Lhecro vrr eeFtrnse sslj.oee Eh aapr Lück atnh eid rceaürdShoh avevr su soelsej wie es erwro dnu he sujesr elsshivecaaJ tjebeou nu dtat scoh hocn nndeeds lhecast s.u

ttE rreöjJdepaazt

nAen aarp va ndeen aled Huesur jvetvo da afa nu hoz ncho en eklnne njzgeedüe Jdra ow ed rämr nnere ,omsk enwne ed rhvrer et derjazöJperta amtpejoa shat. Un nwen taadt ctsuphnpgo kenontst nnes, datt emmse ssume uusH emm Jrad ochw vrr eh ze nesie,h tet nukOrut ze ugedrk deor tjte rrv tet esEs surue ez holle.

De hmrmerdZeü

eBy sos deeomh nigjte coh esddan unrd nwen rrme nKek sos eäjtnzk nhat nu da leocvh dekk ed dmrreheZmeü ppo und o.hz Dei Mmma rrwo ahd dse vlusDee nu nwne häd aPpp deheom ro,rw ehcsh et:t eä„Mtts un cahs ud endne rmveardmt Pehut hdco ensro atdt eid ottm red zeryrPeöta hreopprö selel dero alls scih hcims eh ma tcchehso halde, mrer tahn dcoh nehk cSkä mem hüpshDe“c!rjnna rtnsE btoGmer (n)Äes

atwsE über ,aerstHnuü tr,nülaelSt eüt,miernZmr hnuoeenSetrc nud arcGnttöenhre

iDe uüaHstr

nneW ud sal nidK feührr cuhdr ied raahhacfstNbc in dre trseßöaGresg glefunea ,sbit um mti edn arndeen nKenidr uz ,isnlpee um ahcn dne Sbfucaunealgh zu ,refnag nenw ud esi gvesesren athe,stt oder ewnn ud ürf die tuMrte roed nde rVtae teswa gbronese msttus,es tbis du hiefcna ni eid ueärHs tgenterenei nohe alnpnkfeuzo ored dhic rdienaewigt onv rdeunaß rkbarbmee uz a.chmne enEi eilknürlTg eord swaet sheÄcilnh bga es tafs an inkeem H.aus uD hats ndan edi austHreü gefeö,ftn rtaws mi suHulrfa dnu hats hcdi itm „le“eHa kerarmbbe t,ecamgh dnu in rde gReel eurwd tmi oK„mm iehr“ne! reod n„e“H!rei trweaetton.g ndU safll cish midnaen emgltede a,th tbsi du eirwed ggagenrs;neua se war aj denmnai zu .asueH In eisnde hernJa nbhea ied etueL sua rlhareeKbrget am gTea tsfa ien heri sueHütnar vrelncs.shoes

eDi ltarltSü

nUd ndan bga se ahcu uäesrH in der atgrree,ößsGs wo dei ueteL sLrwcttianfdah ierbtnebe ebha.n Man sit ndan chdur dei artStllüe ins saHu gget.nla asD ewdru ovn saft lnlea ucsnBehre so tcgh.mae eiD uürnHtesa rdnuwe nru lsnete ebtu.ztn sE ngig nadn mov atlSl an nde eiteltnneHri dre eühK rvoieb sib urz ,Küceh und ehir nesßa ndna nrewdete die Mtuert dero rde Vraet dreo dei netärel eu,etL dei mi uasH nwethn,o nabhe ewtas reeatbgtie dun anheb shic antruenlht.e ieD fghnSebcuuaal bnhae die nirdKe ladsam anslflbee ni erd hcKüe ere.dltig In eedisn tZenei pltisee hsic das neeLb fsat run in rde ücheK b;a das hznmeorWim dwure unr hizeget uz eenFts ewi hinWaehcnte nud .aehjNru

asD notuceneShr

Und eid Lteue mi Dor,f ied nfiLswadrcthat ,ertebbien emntsus rüf edi thierVüugften im eWntir eHu hmenac dnu ieenfhrn.a aDnn denwur dei gnaWe tim dem ucghenaehladnfeo Heu umz ehfGtö rhg,fenea ads ehtnurcSnoe eötgfenf, üäkrsrwtc in dei neuceSh esetzg,t nud das Heu redwu bdeeg.lnaa aDs eHu mtesus ndna uaf mde oHubdnee thcvitered thicebenarg ,dewenr mu cuha iene rseeuichnade egenM an erFutt erugnne.inibz Dsa ucornhSeten mstesu os ogrß eutbag ewrdne, dsas mna so degear ncoh mit dre alhehneobdnce Feruh heeirnafn .ktnneo eiW annd dei nfwsLctardaheitn nach udn ahnc urraeügfeczknh ,rnwedu enwurd ied enctrenSueoh na iengien buGenäde sauguteba ndu ,utgramzeeu sib auf nei paar ngnÖnueff rüf tnsreeF. niE apra teeuL aehnb eid Sheecounetrn ni gulpceünrhrrsi mroF beaniteebhl ndu tmi rßgoen Gcnäalefshl ugates,attets nud das ash cnoh nthci anmeli hteslchc us.a

saD Ghtcöterrnnea

nA iiegnen edr lenat uHäsre rwean iher nud da cohn ilneke ienutegzäen eGntcrhä t,gnaeegl die rnu hrcud nie Ghcreranntöet eetbntre denrwe ok.tnnen Und nwen dei dnna fofen ena,tdsn enntko man enh,se iwe ejdnam aus emd Husa im raGnet ar,w mu zu häse,n Urnktua uz täjen erod seatw üfr edi bingtZreeuu dre aMelhzenit zu r.neetn

Dei merZtüimr

Bei usn zu usaHe gnig se ireh dnu da ucha nhocs mal ur,nd ewnn iwr nKeidr sun ttenirst dun dann lgnefo ihugfä die Zenrmrmtieü ufa nud .zu eDi Metutr rwa nnad sreh r,ergveärt udn nwen dre tareV ewsanden rw,a nknote mna neeernm:vh ätt„sMe, unn saeg ned eungezneong nKrendi hdco hcau am,l sads ide tim rde einR- ndu eenRrrasniue hafeöurn esn,lol erod osll ihc rhei nemarnpet end Onfe reebfneu, wir haebn hcod nekei käSce in end öru“gnüfT!nefn