1. Lokales
  2. Eifel
  3. Monschau

„Jäng jätt op Platt“, Teil 14: De Jäjerzüng sen fott

„Jäng jätt op Platt“, Teil 14 : De Jäjerzüng sen fott

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In der vierzehnten Folge von Ernst Gombert geht es den Verlust eines Kulturgutes.

nneW de küch rtejdu oDrp hsj,e csih weann jo em töhevsce o,Dpr ad ftäll rdr po atdedd äemmni lelv Jüräjnzge t.jte Un dei cnho dho ts,ne die sten roh enmttie cshhicabst ifn.g reFörj worr tdta hn,egsca odh httae vlel cküL setihöc srchtSso un eemrhr uHsu ne Jznguäejr ho.sntc Vrr sso Kkne ruwh tatd ren,tsntias wenn ide dradekPe tmot enäd Lertzäj ewhi erhicSe suheesr okectejr weuhr nud andn ah die Qartelezu entleaj w.urhe rEr aJss thtae merr dsse orh nnee vvera däh tmto ad all para shJor chhejhaestrec eredw, tadt dhä orh en kLcü elv.jeh

Dei mmMa sath mer,em es htöw oj nu ten nevna erbobeN aeedrbhn rdeew wjee mämd gnu.Z Em öhrFojhr statchl hdä Pppa dnan nevdos he eöpDp otm freVe heurs hno thal ohr he rapa slieePn avrn.drevr aDh stwoes errm esBcdheh tatd drr Jzägenjru rdah .orrw eiD feeVr rowr rnbug on ide htnkcso .urafcrhbs eD Lcük ahest da mrme,e tomt mmed ,eubmKnra“ee„l hus chesh eid ,Vfree dtat zHlo va eednn gZün en vooH rJho hefi eeiblv rhwü. nU had ruhw nltsepiej nu nenw de Sonn had nä,nsch tzathe adt njzae thJseie ma e.nbrhö Dei mamM kmmo ahd naoovzh ekikc po rrem dta ictcsirhsh etamh. rrMe esoht rro sesoapp tda ermr omt mde Kanm“„eberlue nett ädh Wsas nrehl.vehgetecsre Wenn dah dei fereV pop adtt arsaJ rpötd uhrw tatd gnrbu nu ijgn p.toatk

Dhä cJoreh ahv drer freeV htzaet nhoc he aarp eäsWch rre Naas, revva jtäz osch ädh gnZu enennsewts rweh nnmteraeht s.us nU nwen ed ssmeu Dopr ueusr igjsn, atthe dei heBru hrr erSctkö ttom tehalthShdccor zjhegn.üet Dtta rwho escidhün dtta enedn hruBe die urteäBe tnet tshceitf ngeij. vAa un hzo uboet ide hreuB rho eddnsa Enoelgzükr .po eHh metzto dha ppseaos ttad de nknee ceojktz rocksh nnwe de gredrnoo useokchdfrjerf es.bs aD ettvoj orh deiVelr mnmone Dherc.hasäö eWnn ied dha tecehnssj erhwu nu du oskmm ohd otmt edimgn tFraar evbyre nu ud astth shPcä, ahd ohfrst de od ohr ohcn tpal.t

Dei cküL eid oHenrd tht,ae telet ide mo efnfHodroh rmerme oloef nu ähd rrwo eomnmn Zgnu su ttedPöolrl e.nüzgjet nU weje tte äniem suh llve hBure nu Vhee e,jtt ttsi rrm rmeem renejwi av nnäde r-tctShcohdlhae und küer.olztgnE seOs nzuejrJäg err saJs rwor ad roh hno eh paar Johr lgejufgehwt nud ah ide tPaazl ttha gemin lnknee hBrro he heüscb hsäHc eaz.setj nU ttda oshc roh gnif ;ssu ohd mstot ed dha merr sjeded hoJr morr hshriaccHe arhd nonj udn attd hHcäs eh nFuazgt eehs.ncse Avrev dtat otsh emrr ljae e,ns shci ntaw udh tta meniä emdeoh err .ssaJ

Dei gääJerzuen dwernscvienh

Wnne man eethu hrcud ursen fDor echltnder,s ich rbeesl hwoen ja im rorfeObd, ällft ieenm isn geAu, sasd se hncti rmhe os leevi zrJgeääenu t.big Udn ied wen,engi die ncoh erodnnvha ,ndsi nmcahe ucah neekni nepteglfeg inEurkdc e.hmr orV nrJhae wra sda nerads, da atteh enie eieRh der neAronhw lsa diinerEufggni zur arßeSt hni innee egnuäaJzr .heertirct Als Krndie nefnad wri es hesr ntseae,sitrn wnen ied eraiSlep legaetnf,rie ewi cSreenh dzeasnnrgoeeguneia dun mit ned enrtluatQe lreavnget uwe.drn

nI red tsgaseGeßörr hnteta rwi seblanfel innee olsenhc ,aZnu urn red tesmus nadn jsdee Jahr ariehncgsent rned,we mitad edi haaNcrbn fellbanse laeGnfel ndaar nfdena. Mneie Muettr getel mrmei tWer ,rudafa wegne sed nuesaZ hticn nsi eeerGd zu omnekm. nA mneei dnbAe mi grühlFni steltle rde arVet nadn inee esoD tim Febar saur ndu tlege geiien liPnse b.ennead nnaD ssnwuet rwi hiee,Bsdc sdas dre zegäaruJn alm deirwe enein cArsntih neie.bttgö ieD rFeab arw nubra und tthae eneni ecweidrinhl eG.hurc Die euteL ntminee ,dzau ssad imt mde „“a,mbnuoeiClr so neatnn nam eid e,Fbra edi Zäneu üerb aheJr uhains nhhecasinl bnbliee nwred.ü

riW nnptieles dnan sl,o nud enwn hcua chon eid neSno sn,ihce etrbann eenmi ads gaezn sht.ceiG teMtur thaeusc ab und uz ncah dme Renetch nud ob rwi die ritbAe ktrkreo hrver.icnet riW neltsol berndeoss udafar eatnc,h dssa mti med „“omrCealbuni cniht edr saRen nedorerbv w;rdi ewnn ide reabF lihnäcm usaf sraG eptotfr wedru sda Gras bruan dnu nggi en.i enD cuheGr der Farbe ateth amn eeigin enhcWo chno ni edr as,eN arbe der uZna hsa wedeir eeganenrmiiß ftpgglee au.s

haAuelßrb sde rfoeDs atnhet ied ieatndLrw iehr esWine tmi necSuldhtnaärzehta fet.iniegeerd sDa arw itnodn,wge um ads Vihe fau dne deinWe zu enathl. acahlnMm nwedru huca outzkänelreE ueu.bagatf Hire war andn ondsrbeee kmAmetusfkirea ovn Netön, mu scih ibem ekDrnntehrchiruree enkein eeelrtcnkish ghSlca fznagu.nneie Und se bag ,deleFr ide tmi eiren hDeeenronkc tsufsma .aenwr nenW ied nadn ni ormF gsetcnnehti w,rdue nud anm fhru tmi mde raraFhd ndaar brveoi, oetnkn anm ishc lcethi eenni lauPtßft nin.feenga

iDe eofrehwbnrD,o edi uzr gnigeurovEgenrs ehHrün laehengt e,nbah leinße ide eTier uaf med ohfnhrüeH fier me,neuafurlh run eeids ehFlcä war tim nmeei fanecnesigimh hatnnheduazMcras esrecitgh. Da se in end tntlzee anJhre mierm eernwig reiwLdtna im fDro und iotms huca grieewn Vieh ti,bg theis amn huac mrmie ewnegir hhtlcrdeaaSt dnu .tEreuäzoenlk neUrs äaezgnJur in erd sGeßragtsreö tha annd ahcu in end nlttzee hJrnae ads eeiZchitl ,gteeesng an eniens zaPlt tah emin engjrerü uerdrB areb enie knRhueeetbhcoc enl.pzfgat Dsa nzeGa sha awzr esrh tent sa,u unr eid ceeHk ssteum annd alle heJra nihkrtzesnctueügc ,rnewde um in morF uz ebelnib. rNu rmi rwa asd ,elcihg hic ewhnto aadlsm chosn tcihn hrem huuzsae ni dre rseaesg.örGßt

rDe elniek ithriochses sluAgfu ni ide ehcthGcies vno nuEgidefeininrg elalr Atr in ehKlt,rabeergr sllo uhca lsa ,enirelk kawneirennzdgeun Henwsii auf dei dohc intch zu hbeeesndrneü näendgeenrVur erd tfaaendnsLch mi ofDr udn mi mleUfd esd eofDsr .endeni aDs seziinetre ceihfalv zum Hohlzzusct arvwetend eltMti aobluCie„m“nr tis im eÜignrb ites ienelv neJrah asu ueneeccctszluhhmtnhtwsi rgguwEnnäe tinch erhm sz.egnlause