1. Lokales
  2. Eifel

Eifeler-Platt-Serie: Jäng jätt op Platt: Kö halde – de iéschte Melech

Eifeler-Platt-Serie : Jäng jätt op Platt: Kö halde – de iéschte Melech

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge geht es erneut um das Kühehalten und die erste Milch.

iD ctseehì Melehc nvna neenr K,o di jdar lajkedev ttoh, orrw nazj ttvä no dce.k Di ckoohr tdat vejäelK ent lla, a Deel vdnano utubr mr´ rröv jätt rhgstcneeas, .z .B mö et nöenbJ ez it.hircse nnWe tatd väKelje te ícsehet lMo ed ehceMl uss me Eeerm useff ,omtt otdt rm´ mdmä enne eröVng ne red Mluu he.adl Da vgni tatd na ze resur on elrít u,se id eMchel su me Emeer ez sef.uf iD Mlcehe mvam iwzdee äMkele krohoc atdt jeäv.Kel taDt rwor vöerv use elvl eeh,lMc tdta dat äelveKj di etn lal fesfu .tdto ssU därr Meelhc, id ihvevsöcr ,ebvlv uwré use ätjt iw sKié hcamtja.e Di Mcelhe eúrw en Jeülr eltta,js össb se dcke .worr aDtt srWeas weúr eto,cshaaj da rowr ed Ksié écahe.dvs Mtot uZrcek erddo Ztmi evörvdr, uréw dä nnad bjei ed meomraBt oddre lnälämnQu äj.esejs

No a aarp aDach hcorko dtta äjevleK Fpp,ü di rssue riMeljkoe jrleeeftf .uréw nnWe id oKo me mrSeom taljkeve tto,h okmm datt elKjväe albd op en e,eWd tomt vvöer edejdre ahDca e arap oMl erjdktnä raée,w ttaw tinmsées di raeujV te.tod Klreeav anv eovrjní ennme raJh rwoer .uetreBe Di orwer döck thhiciscr dewl on jkcä no ngeij cökd corhd de günZ. pO nener oKlpep, ow Burteee w,rreo ttom rm´ ´dr rdtheltoctaS täjt enräg cameha.

nWen usne éaVcsh 2 ½ - 3 oroJ lat w,ror eonwrr te edRgr,ön otmt ädnne m´r nnda ommn Srete j.ing eSrhrecte éuewr nô cehss Wchääe ake.orvt

nE ecrsvh aldekvjee Koo rúew eoldjirm am acaDh jlmeeeok on belve a arpa aaDch po er Kpelop hmede.e rröV ze mkälee utrtb rm´ neen Emre,e eenn lktMsoeoä,l a huuDc no ne dró.aK tMto drrä aródK éurw d´r zörSt oje,tbgvnsae tdta dä nenme eibm keeäMl tne aeddrun cohrd te Jseíte ätevscjh .erwú ttMo dmmä Dchu uéwer ed rhcteS on edr degrU jeeiaafcs.awh creheSt no dUger reúew hooc köcd ttmo ätMektvlä ,ejverneöv ocho newn dä Urged ojtnkse or.rw nWen en Koo ecfehirMleib oht,t rrwo dä Uredg tkot no id eMhcle em dergU njeorn. Matet ecshh usnen he,cMle di mrer övrr ünüß ruehcb n.otk Dökc dtote usne etrhcS te onnghöe nte mje,i enwn dtat eiiFrb gew orrw. aD tomt ´rmr di oK .oeerfkov

ühKe ehl:tan ieD tsere hlciM

eDi rsete lMcih eiern ,hKu dei csifhr bgaklte het,ta war nagz ickd dun rehs egft.it Das äbeclhKn elherit desei ichMl cthni lal.e nEi eilT doanv tebrhuac anm üfr aeenrd Zwekce, z. B. mzu hirtScene esd nsbdoueFß in dne nm.Wäuornhe neWn sad rfcsih eebeogrn äKlbnceh umz tseern Mal asu med emiEr ufsnea stsem,u nand ssutme mna med enein nFeigr ni asd luaM nthlea. Dnan gnif se na zu asgune und tnerel s,o liMch usa mneei ireEm uz i.netrkn chuA ide licMh vom newtzei lkgvnerMgao irelthe dsa lbeäh,Knc bare das raw tof os vlei lhiMc, assd das nlebäKhc ied ntcih lela ntkrien n.ekont Aus red h,ilMc ide brgiü l,ebib edwru os awets iwe seäK gc.mhtae eesDi hiMcl uwred ni öpTnef geeegbn ndu bbile da so leang irnd, iwe sie ngonneer wr.a Das sarWes uwerd weg ehestüc,tgt nud idatm rwa dre äeKs eigrt.f Mti Zkcreu dreo mtZi bet,tsrue erdwu edr nnda muz btrttuBeor dore zu nelfrkflPotlae egg.esnse

cahN iengei neTga hleitre ads cKnebhäl unr ocnh hMmelc,agri die vno rde Mierekol grnfeaeitle erd.uw nnWe edi uKh mi oSmrem galkteb hatt,e akm sda ebcnlKhä dbla afu niee Wseie ma ,fHo messtu reba cuah hgctilä rlemmash tim clihM svtroreg erw,end asw sfta emrim ide tiAerb rde eafasuuHrn awr. eKläbr von rnäuhegf ienme arhJ neudrw Beeuer“„t ea.tnnng iDe naerw fto rhgiitc ildw nud ngeing otf hducr ied nueä.Z uAf einre ieW,ed wo oscleh tJrnuigee rnaw,e meutss dre lcStthaeadrh gerne gtrleev wndee.r utG zeiegrähiwj ereMterittu nneatn mna gdör„“n,Re tmi dnnee na,m ewnn sie ünbgirst wreud, umz ceDnke uzm eirSt i,gng wsa tihnc irmem ieachnf wa.r rWa asd firsch rebengeo eKlhbncä eni hecnlmniäs ,irTe reduw es sieemstn nach ecssh nhWoce ueakfvrt.

Enie fhicsr ekltaegb Khu wurde sthcäuzn airldme am gaT koleengm nud belib shcntzäu iieegn aegT fua rde Weied ma Bfnhr.ueoa Zum lkneMe utheacrb nma enien emi,rE ninee ckmMeshl,eel nie sbusreae Tcuh nud eein nuhcS.r Mit der Snhcru werud rde hKauhwzncs uebnftesegnd, idmat dre mneei mebi leeknM tnhci euadndr hdcur asd hscGtei elnggsahce ewurd. Mti dme huTc nurdwe ide ezintZ nud erd uerEt bäeurts.ge ienZzt nud Eertu euwdr cuah fhäiug tim eetkfMlt ieerienb,gne auhc wnne red ertEu dngsue a.rw Wnen ieen uhK fhlebMerici kemb,a gannre eid lihMc im u.rEet tte„aM“ iheß enie lhseco Mcilh ni ,nHöfe die nma frü chints cugebnareh ko.nnet uäigfH eionfruktnneti ochsel ienZtz ahcn imnee crfiMehleib cithn emrh, so ssad anm die huK üebr ruzk edro angl karfenvue .stesmu