1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21: Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21 : Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings von Gemüse aus den heimischen Gärten.

Oohc wä jvörre kene ejuirrBe h,tto äd ttoh ervev eenn dra,J nänw e adnn e eje uHsu .ttoh ddneJrneee tomt rdvôör lseäevr se,roj atdt rrm´ me etkröWn ättj rörv ze eäss oh.tt söesmJ kotn rérm reörn .äjedl Dä Jadr mtto em rrôhVjö eevöamrjj eewra on alde Mtsö urwé renvegra.joej Wä enkne sMöt thto, jewän äh kene öKö h,ott ijgn eadtöekrslPet on lttafoeK po re tôrßS ükcse no smmeela.

En osres Srtôß ttdo tdta leh.eWällm Dä Jard ,hemcaa inesé no leanpz rrow e ,eWkör dtta em iMa onenjd ér.wu E dderejme Jadr wreéu nenoB e:zjates hbnucnue,rtSo Dekec oBnen on neSco,äntebk id em örsHte jetpol rwuée on eenmn ejuérß pepDö suur ejtleaan éwuer. rtnhnecSuubo no eDkec enBno rwuée ô.chjtneek Eazr vjô te hooc ne eeremjdd .daJr övDrro mtot r´mr Eserizrriae atrap leji ,anhn an näned di Erza hueßwcaahé nnt.keo

tatW e rejdeedm adrJ itnjeés wér,u rroew uM,reé iRj,deras ateé,urK sbö,bltlRe Sianpt on Mlo.gndaj On eäwj a jdeemder suHu sihecrwsiaa Mjechisö ,rrwoe otmt dat öJsems mtto ieirRs tjto däfkjcate ,rwee jeäw sso di seöiMjch rrew llase e-crrsusáeeh .tdoet rMr´ otd revve ent mrär e,sién rm´r ottd ocho pz:lean ca,athlS ssWei apepKs, edréu a,pespK caev,hungS ,lkmomBeuél lRs,éékueu eorlK,bael Bftoelreo, jerlSei.el

On nwän me Juni d´r inaptS bjthcure ,rrwo euérw od hlrKueclkesü nt,zpjela id dann hécis em rseötH on Wnörkte jrucbthe .ruéew Oap otth hooc ömrem áerj a aapr ss.eeaRanm oW vsöhöcr msöJe jeneatsg ho,tt do réwu dahtsllacVä íesej.nt hBseclees on wjjeiei lüeK stngue te ezjna ôrJ me dJra on rtubet tne jesedd rJô öjn nzjpaelt aew.er nelPza no Sóm ntokn mrr´ e Koezn ebij lsJseeel hPcteti er lajBaoms dä.lej

E röemStm jvô evvre ohco e sceh,äJft ow mrr´ ärmr Sôm djleä .nnotk hcI ljvöe, id heshec ßeer.nDe On rar Foalr e oMshnec ntokn rmr´ dä ômrK ooch a aslemmF äl.dje nE de imeéts adeJr rwor rnor e leenk dVäl ttmo sr,Jaa öm ôd em mSerom rd´er hacWsi ez ,eeebhcl dtat worr ed .ehBecl nO jnerdendee htot reeWmmi em adJr. otMt acezhrws eWeimrm catham mr´r enne Ope,tadejsz omtt udér on iesws Wimmere uwré eeclhSé tme.jahca

egrHmeön sHuu thote rmr´ rnor e nekle dlVä jenatftäarn rröv jorivneé enzh ür.Ktshnclüehoce iD cKnheleo éwreu ôk.cehejt nO wnän se ifir ,wreor toted de axeMr on di gnrae käcrBe mocealelKahnv vondna cbae.k ´rrM hotet hcoo iecsénh jeRei totm rmme,eiöH di jttä errösjs rrowe iw di em öhscBi mö esHmfretaoi ez ceamha rörv rd´ niuddPg. En nndeä 4er0 eôJr rowr nand e dVlä me rJda vrrö ´drr uakTb av .pOa

iD lzePna kntno rrem jdlä,e on nwän di snhnahmuéc rorw,e erewu di Balahc mmva nSeltgä defhjscaened no re hücürS na nrene aroKd jpaeegnho rrvö ze ürjed. díéreSp uweér es otmt enem jee mkztuTäsba lnkee nj,esecddeh mokme en r´dr eaubblükTds,g äd van nneer Bslô ammv eköeVr cjhatmea r.owr

chtnictSulha dnu Wgisirn

Ahuc rwe üfrher eneki whaftnsrctdLia hate,t haett ninee trGan,e nwen re ein ngieese Haus hatt.e rJede mustes lmasda bstsel üfdra so,rgne ssda er im ritWen wtsae zu snese tt.ahe eümeGs knonet mna cinth im rfoD nufea.k reD rGneta mesust im Fhrüahrj rgnbemgaeu ren,wed dnu iebad rwedu rtlea Msit tmi rtgagnubr.eene erW kennei Msit a,tteh eilw re nkei Vhie he,tta sheutc eefPdferälp und ehufnldKa ufa dre tßr,Sae wei ads Wemlhil tpzHrepu in runsere Sßeart .att

neD narGet certuhz ,ncmhae nsäe udn eznnflpa edurw im iMa ntg.ea In dmeje tnGare unrwde eBonnh :tzgeste rtenhanSu,cboh iDcke ehonBn ndu nnaonet,gbSneh edi mi sbterH cefptklüg denurw dnu in nieme srhe eoßgnr tpfoonT usrae ngeelgtei d.wurne hbncSueanhtor ndu ckeDi heonBn nrewud hnokc.eteig elbalEfns ni ejmed nrGaet bga es Ernebs. rfüDa euntmss krezu stÄe onv Buhcne betrie eignle, an edn schi edi sbEner cohh annrek .nknntoe

Wsa ni ejdem ertnGa smlaad gäest uwr,de ranwe eMnöh,r R,senhdcaei eRot e,eBte et,bRliüs nStiap dun ago.ldnM dUn wlei es an medej uaHs eanwsefheui nezStap bga, susetm ads äteges eseüGm cihdt itm eiRigs atkdgebec nr,wede wlei tsnso dei tSnzape slael rdiwee hasuer ranrhsec ün.wrde naM säet ebra ctinh ,run dnesnor flzatpne auch emü:eGs talsofapK, ,khlißeoW kholtRo, iignWsr, uhomnll,Bek noh,lResko bhKiol,ra Prero,e leieerl.S

ndU wenn im uniJ red nSpati ertenetg awr, weurd rdto askorhKul nürhk(loG) altg,pnfenza der ndna rets mi Hrbset udn eWntir gretntee w.uerd eaGrovßrt hetat hacu renge irmme ienige neeaamssR mi nGtare. thacSitlcnhu dnu iEge„wr “lhKo dentasn sad gaezn rhaJ rebü mi etnGar ndu beuctnhar cthni ejeds rJah une pfnzleagt zu dn.ewer

Pnlnfaez dun mSean enkont nam in nzKneo bie rPtee Gsiellens ni erd aBseulmgs nak.efu nI aierhSmtm abg se nei Geftähcs, das nur nSmea uee.kvftra hcI gelb,ua asd wnear reenß.sD An rde aFlro in noMhsuca nekont mna eid eginD huac in dre iGeretnrä Famlsem kua.nfe nI dne estnmei rtäGen gba es nei lseikne eFdl mit wssca,rGhu um odtr im emormS eid sehäWc uz .ihblenec sDa raw ied ei.cBelh dUn dreej aetth cahu Jneinsehernbao im rt:naeG

Mti zrahsnwec nJebihaeonsenr cthname mna ichs nenie ,eusfgAzetnet sau enotr ndu eßeniw erihaJsbonenen dwnure mraedaMle ored eGeel ecamg.th Hrnite enmresu Hsua ehtnat irw cnho nie l,enieks nebteetgrsna eFdl imt .ca hzen bStclrse.nrtheehäcuear Dei eerntntgee catenelSbeerh newurd abflelsne eitocgkh.en egaitrsF rutg amn hcnos lma ien Gsla lehecatnrSebe uzr kiBäerec rlKa pHrepzut nud zu aendrne äB,rcnek um raasud nneei elFdna zu encak.b

Wir ehattn ahcu niigee ihRene mit rteiZhe-mcnHeub im ntareG, edi waset rröegß nrewa las die eieenbrmH sua mde aldW. sAu dne emHnbieer uedrw aftS ctghem,a der als eesßüspiS rfü end dudinPg tehguarbc dre.wu Und in end 4r0e rJneha awr ndna ni emrsuen taGner dnu lowh huac in rnandee enträG ine Fedl viersreret rüf nde aabTk rfü Opa. Desei nalfnePz tkoenn amn nuek,fa dun wnen sei nsmnachoh w,aren enduwr eid Blrtäet vmo gnltSäe hinteencstg udn ni rde echneuS an neei Srchnu negng,hae mu zu noectnrk. rStepä reuwd ise andn mti neemi krsaemebsTa rniz,teelkre aenkm in nenei ,lateeasTukbb der usa ernei cShwlsbaeeeni lrtehesglet drewno .rwa