1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21: Besselech on Schavunge

Kostenpflichtiger Inhalt: „Jäng jätt op Platt“, Teil 21 : Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings von Gemüse aus den heimischen Gärten.

hOco äw jöervr neek rBirejue ,thot dä ttho rveve enen dr,aJ änwn e annd e eej uHus o.tth deneJneder otmt ôödrvr sreläve jo,ser ttad ´rmr me öekWntr ättj örvr ze sseä otth. smöseJ onkt rrém rrnöe l.ejäd Dä Jadr mott em röhjrôV mrvaeeöjj aerew no lead ösMt wuré eogrjneavj.er Wä kenen ötMs ,otht näwej hä enek ööK tto,h njgi teertedksölPa on tfaoKlte po re Sôtßr küsce on smm.elea

En orsse rSôßt otdt tadt lmäl.hWeel äD rJad emcah,a senéi no napelz worr e ,öWrke tdat em Mia eonndj .éruw E dederjme daJr euérw noenB saetez:j htuc,oebnurnS Dkcee nBoen on eSekobnn,äct id em sHöret opjtel reéwu on nemen eßruéj pDöpe sruu nteaajle .eéuwr hutSnbecunor on keeDc eBnon érwue ôtecnkh.ej Erza jôv et cooh en ejmedder Jadr. öDrorv totm ´rrm ieEerrzarsi aptar ijel anhn, an eädnn di zarE hßéauceahw enntok.

tWta e ejdemerd dJar éistjen ér,uw ewrro reéM,u idejas,rR ear,éuKt bböstl,leR inptaS no ndgojl.Ma On ejwä a dmderjee suuH harewsciisa scehöMji reo,wr omtt dat sJöems tomt resiiR tjto etcäjfkad weer, jeäw sso di Mhjsöice ewrr aesll uses-ráhrece dtoet. rr´M dot vvere ten ärrm siené, m´rr dott coho zenla:p lhSaact, ssWie ,psKaep édeur eKaps,p vcSeau,ngh Bkmeoull,mé eéluskRu,é rKoa,elebl o,etlfBroe .elereljSi

nO nwnä em uJni rd´ intpSa tjbhrceu r,wro uerwé do reeKhuülclks ltnzaj,ep id adnn hécis me sHterö on entöWkr cjtuhrbe .wueré Oap htot ooch ermmö árej a rpaa na.semaeRs oW srövhcö smJeö eenagjts hott, od éwur saähatVllcd ísneje.t Bhceessle no ieiejjw Kleü eugstn et jezna ôJr me adJr no retutb net esdjed Jôr önj jpazetln ewre.a nelPza on móS noktn r´rm e nKoze ejbi slJelees Ptectih re oaamjsBl eäljd.

E tömmSre jôv rvvee ocoh e shtfcJe,ä ow ´mrr rämr môS jleäd nknt.o Ihc lve,öj id ceeshh Deerße.n On arr loFra e nsMehco nkotn m´rr dä Kmôr hoco a lemFmsa eälj.d nE de ismeét erJda orwr rorn e klnee dläV omtt sarJ,a öm ôd me eSrmom re´dr hacsWi ze helbece, ttda worr de le.cBeh nO enrjeendde hott rmiWeme em a.dJr toMt ershawcz remiWme amatch rrm´ nene ,Ozdajpeets otmt uédr no iewss emirmWe wrué heceSlé haaj.tmec

Höermeng usuH hteot ´rrm nror e enekl dlVä anätajreftn rvrö rnéoivje nzhe shchecelürnKüto. iD neKcelho eéuwr cjetkeôh. On nänw es ifri rr,ewo dteot ed rMeax no di anger ckäBre eaKaohvcllmen ovdnan ec.akb ´rrM tohet ohoc enchsié ejRei tmto öHerm,mei di jtät jsörrse rrewo iw di em cshöBi öm emrftHseiao ez cmaaeh rrvö ´dr dgiPud.n nE enndä 4re0 ôeJr rowr nnda e läVd em rJad rövr rd´r Taukb va .pOa

iD Palenz kotnn ermr dä,lje on äwnn id nhhmacusén wrore, eeruw id hlaaBc vmam Sltngäe fsandjeedehc no re ürcüSh an reenn adrKo aneephjgo övrr ez .rdeüj eérdípS uéwre es mtto meen eje zsäumbTtka leenk edshedj,enc mekom en rd´r ebkblgasuTüd, dä vna ernen ôlsB mvam Vköree tjhmeaac ror.w

ctnicalhuSht und rWsiign

chAu rew herrfü ekine ndatriaftcwshL ateth, ttahe inene tearnG, newn re ien esiegne uHas t.taeh edeJr sustem dsalam lssbet fdüra sge,rno sads er mi tWnier ewast zu esens etta.h esGmeü teonkn mna ctnih mi Dofr anfu.ek Dre naerGt utesms im ajrrühFh rnmuaeegbg wre,den udn adieb uwred atler tsMi tim anbeuegtr.rneg reW neknei tiMs ,thaet wlei er ikne Veih aett,h etchsu feleärPdfpe und fuhdKnela auf der reSa,tß iwe sad mlWhlie treppuzH in serrenu etSaßr a.tt

neD Gtrnea zthrcue nh,emca snäe dnu nafpnzel ewdru im Mia egn.at nI emedj rnateG ernduw ohnnBe z:gteste taehucnoh,rbnS iDekc nohBne ndu nbtohng,eennaS die mi retsHb pletüfgck ewdunr dun in ineme serh nßoger ponotfT aseru ietnleegg enu.wrd Snothrubecnah dnu iekDc nBeonh nruedw h.iktongeec alfEsnleb ni djeme etnrGa gba es s.ebEnr afrDü etnsmsu zreku setÄ nvo Bcuehn tbiere ,ligeen na edn csih eid Ensbre ohch nranke nknt.oen

sWa ni medje naetGr dsmlaa stegä ,rudew nraew re,hMnö hencdiR,sae toeR eeB,te tlRse,biü nStipa und laoMndg. Udn ilew es an jedme auHs ahisnweeufe zatnSpe g,ba sutems sad säeegt seeümG idtch mit geiiRs gcabtkeed ndwe,er iewl onsts dei Sanpetz laesl eewdir uehsra ancrhers ünwr.de naM täse earb itchn ,run oernnds zfpleatn chua e:smGeü f,taalKsop ßWkoihl,e ooktRlh, ir,Winsg Bek,onluhlm ,oeonlshkR ,bhialoKr eeorr,P i.elelSre

nUd enwn im uniJ rde itpaSn erneegtt arw, rdeuw tdro uohKlskar üorGk(lh)n tegnpf,nzlaa der ndna stre mi stHreb ndu eWrtni reettneg uewd.r roavteßrG tehta hcua gener meirm ineegi sesnaRame mi enta.Gr cchttnhSauli udn g„eiEwr hloK“ netnads sda nzaeg Jrha eübr im Grtean ndu cutenbarh tnhic sdjee Jrah eun tgfzlenap zu ree.dwn

nnzfelPa ndu eSnam tnnoek nam in noneKz ieb reteP eGnlsseil ni erd ssagumBel nkfe.ua nI amrtSihme agb se ien stäeG,cfh asd unr neaSm rtefakv.eu cIh bal,egu sda wraen nßs.reeD nA red rolaF ni asucnhoM nekont anm dei ingeD hacu in erd nrtreeGäi esaFmlm naf.keu In den tmsneie enrGät agb se nie lieneks lFde itm h,Gcsawrus um dotr im mromeS eid Whcseä zu lbhe.cnei Das raw ied ee.iBlhc dUn dreej tehat uach harbenoJienens im a:tGenr

itM nhcswzera enhaesnrJineob hamtnce amn cish ienen te,etufAnzesg asu rento ndu eiewßn ribsheenaoeJnn wenurd adalemMre droe leeeG .cgmeaht iretnH mrueens Hsua nettah wir hcno ine een,lsik nbegsnteetra dlFe itm ca. ehnz l.hrcäseubcaeetrtSnher ieD tgetneenre etarlhSeceebn nrdwue blaslefne onice.gthek rsgieFat rutg amn nocsh lma nei lGas etecahSrblnee uzr äkrecieB aKlr prteHpuz nud uz nereand B,eräknc mu audsra eenni delanF uz .eabckn

irW etanht cahu eenigi eiRneh mit uZimetcrehbHn-e mi raG,ten ied saewt rßrgöe aenwr sal die Hnmbreeei sau edm lWa.d suA end rHeibmeen ruwed Stfa gc,etahm dre lsa üipssSeße ürf edn gduiPdn hegbcaurt .reudw Udn in nde er40 aJhenr wra ndna ni ermeuns rtaneG nud whol ahcu ni neerand retänG ein edFl trerrivese ürf dne kbaaT für Oa.p eiDse azPfnlne eonktn amn kfan,ue ndu wnen esi ocsamhnnh erw,an wnedur dei Btreält vmo äenltgS cttniheegsn ndu in dre nhuecSe na inee hSnruc g,anneehg mu uz erntckno. trepSä wduer sei dnna mit eniem aTmrkseaseb erez,nteilrk kmean ni eenni esTuaktalbb,e erd sau rneei aibwselneechS leeslgertht dnorwe arw.