1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 27: Bälesse on Vänte

„Jäng jätt op Platt“, Teil 27 : Bälesse on Vänte

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings über die Halbstarken in der Eifel.

tE jött a lderA, wo gnoeJ nte s,wsöe ppo se onrr nKök snte ddore at éßrju tsn.e ttaD ssö esu énvjurei datt rAdel scjieöht fonzfeef no cwhaiövzosenznnv ôJ.r Zo ednä atas rrm´ ne oerss ntejJä seläBsä on ntäe.V

rE hWsääc mteot di nMnä wekröe on thote neke kZci rröv hDeomemet. Am vsdaetcoshen,mS nänw rr´m re öcheK edrod em altSl er tütB ejtaebd htot, ngji ´mrr enn en érfhactisWt tene önrk,ed oewjib et tnet ibje mmäd enne evlb. E nzoKe vôj te öevrmr ehcKer on choo nror réukt noôd norr eesv raWtcéf:etshi ´dr rsogeeL re ,oaBlmajsm lsleseJe öNll am ho,Bnfafh stiJsun ra adsLotrßn arr Bhna, vasusJt ppo ädmm k,Äc ow et nmmo ceriAdh teeafj,

,llVö wo un ed pAlme sö,s trmcsSnahna opp er rHtad no ed eHs,n ow ooch ükhc chon en iarhtWcstfe ss.ö nO id jnog äentV, di hsci ma aSecdmsh on ma Snecnodh etffär eott,d erwro e Jlce,ho dtta eh on do cooh ta ens tjtä em Dpero jeseoiarenr odtt. nMeig p,aO secusSchht btuHrea, vrloezl at n,es wtta es ökcd a sJtvusa lhecoJ als nojg Vteän ttjesaaal e.hott

Ihc nnah te erövv etn helda,be wtat id nogj ännM môlods ellsa etertmtä httea. evvrÖ twat eunns seälBse saell do ntk,eno äwnn se lniawLgi o,teth nvoda nu nene eeknnl öV.rlezl Et rwro e cntöMiehz ne ed 5r0e Jôer. nE tSwthic selBeäs ockrt am neOdv dohrce et oDerp on scôeh na nmeen lade Huus, wo et Klo rrno pop er Jeauhulcuk rw,ro enne kk.rärTe

Enne van dnäen änV,te dä do er Nötö w,otn hlot e lagn elSe. tatD boeng se totm meenn Shplopc am olK svat no tadt nrage ndgÄ ma r.ärkekT iW dä nanM un on eeemh aevrr two,o hôsc äh nte Seel dun orov mtot dmäm räkTerk cwkä ndu ctsheelv dat lKo hgreön scih rae.h Er zaJanant tcaahem id lBeäses hoc ködc erejäiJek.c Et nets nu iemj iw sshäccsih Jrô ehra, do cotkr hoco ennesu pTurp anv gnjo nänM eorcdh te Dreop mo mokm od a id nuWneong van ed rriiLe ln.asg

nE ernne gWnnonu nwtno ne eäldr Li,heicr id net asetbat ro.wr nO do pkeptol ied Vänte drrä eenn aanJzim an red l.jevve oD mmko ied ihcLeir em htNaasmöd ursue on e,ntm rr´m teöös äd aamnzJi chdo eerw ea.chcmwäka Do reef nene su ädrr icwt:htS tWt„a jtsö ed, ssso emärlme dr´ hnco neen “daa?r eÖsmm ath ndan dcoh re Naat äd aizmanJ erwr aaref lehjot. rrM´ nöktn najez hcBü rcehsivi vreöv adt,t twat id eBsläse no Vneät erjrvö lleas treetmpet the.ot iD cerVhrleölz tah sodmlô vöevr nkeen shcvejopevöpr no use etsn se aelrervo ejgjna.e

tlakHsaebr dun nTese

Es gibt nei l,eArt in emd enuJng htcni sw,snei bo sei onch drneiK inds oedr nsoch raescnEwhe. Das arw ehfrür so das rAetl henziswc 51 dun 52 e.ahnrJ neamN für hsceol genunj nnärMe eawrn fhrüre Bs„s“eleä nud t“näV.„e lehieVilct gba es aerb afu edreann nrDrföe uach nohc edaren neamN rüf sedei enujng reBc.hnsu

Wrdäneh der Wceho eumssnt ied neugjn Menänr taeebnir udn anhett eneik Z,ite mu mnmeuetihD erod zhcereS zbrua.etüusn mA anbSdtamesag ftra anm chis cnah dme dBa in edr waedBnena sau ,inkZ ide in rde ühKce ro,ed ej ncha ,treWet mi Slalt ant,ds in ierne Knep,ie mu nei riBe uz rn,nkiet brea rceicshhli blbie se cihtn bie mde enine er.Bi

nI zKnneo gba es ovr med reigK nud achu hcon krzu cahn dme rgKie sbenei ,rseGsthaäu wo mna esinen rDuts in htsfacGeslel dreaern enugjn äenMrn slhcöen onetkn: saD asshutGa Lsoegr ni red gsmsaelBu, dsa ssthaGua lArond Gnlsesiel an der keEc ßaLetBesasdlrgmnu,sa/ tnsJuis an der nrsße,taaLd suvJsat an keEc Atcansier/Ldaeßrhd (ads shtGuasa rtnenba eähdwnr rde gasnundghrilKnee ab nud nöefft citnh herm nhca mde aefbrudaueiW hurdc Jofse )erehSrbci, sad Gtsuhsaa Völl na der rnatßLde,sa sda hsuGasta trhSancnam uaf edr Htrda nud sttatteäsG Hens na red ßae,ndasrLt wo ucha etuhe hnoc neie Gtshauas t.is

ndU dei nneujg nuehBcrs udn l,gJsnngueeel ied scih lrigmegäeß im hcienelg suhritWsa tarfn,e rewna ien h,o„“ecJl lleeivicth os tseaw Äcseihnlh wei ien hst,imtmcaS red nnad hin nud wrdeie atsew mi rDfo isrtreagnioe wie ..zB ied mi.rsKe eiMn orv,Gteaßr ecSutshsch u,atHebr eäezthrl hni dun reiwed scetnhiechG onv end nnDeg,i die esi sdalam las Jas„stuv J“ohelc asl jnuge neBucsrh lltegetsan t.naeth Aber eides nicGcestheh ürbe sad, wsa edi gujenn utLee mi Dfor testglelna t,etnha sind ledrei rsevse.eng

oS endrew rehi ewiz icestecGhnh äzerthl, eid icsh in den 69e10r rhaJen etrie.neegn neEi onvad aht hcis in hünMezcti ep.agsibtle eEin rpueGp gurnej nneMrä goz ma bnedA hcrdu dsa Dofr dun hnaes na emein aentl us,aH wo das lucneäKhohs chon afu edr heeJubugarc nsda,t enine tak.roTr ireEn rde rcB,hneus erd ni erd Nheä hwnte,o tleho uz Husea ien ngseal ei.Sl aDs ieen denE nadb anm na emd lKo ,tfse asd neadre ndeE ma Trtrao.k sAl dsa areEpha nun ensbad mit emd Tkrtaor ncah aseuH rhenaf ,tlloew ozg re tim mde eSil sad näceHsuh weg dnu eslcithfe se büre end ofH iehtrn hsci ehr.

nI edr asihaonnctnJh wdreu bhsttrcivlenlsedsä cahu hfrreü lvie nnniUs vno edn nuegjn uhrnBsec tesnvtar.etla Es sidn nun rhme las 06 erJah reh, ad zgo ine uppTr jergun ehsncuBr cdhru ads rDfo dun akm achu an end whoreLenrhgunen ,ovbrie ni nende eeni eäl,ret vuerhtaeerteni eheLirnr ohnte.w eDi upGpre stfsea edn sucslE,hstn seeird träenle Daem nenie zmi„Jaa“n an nde ilGeeb zu auen.h Da kma dei eirLhenr mi ahmdctehN eahusr ndu tab, ohdc end nwAeighrzo weried eah.baumczn aD frei einre usa der puper:G Was„ tgbsi ?uD tSsno mnaemrl wri rDi ohnc enien an dne ie“eblG! dgaIenenjrmd ath dnna ni red thNac dann dohc edn aJ“izma„n rdeiwe nlutgeretorh.eh

Ihc e,dken nam eöntkn gazen heBrüc ciersenbh breü edi inge,D eid ide gnunej cershunB asaldm ni nde nföDrre etnallne.ts Im ninErefd onv nJeceikere nud cakSrneahbc awr eid uendgJ nvo ldamsa erhs iihrsedern.fc eLedri tah inamend dei isechntcehG seeaechun,gibfr dun so isdn ise nelvrroe egngeag.n tihieleVlc rnnirtee icsh eabr red enei eord enader an eshocl elatn zEnlnur,gäeh ndu andn ltosle er ned tMu b,enah desei ethGicnesch basciezre,hfunu mu esi dre aNcthlew zu hteler.an