1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 27: Bälesse on Vänte

„Jäng jätt op Platt“, Teil 27 : Bälesse on Vänte

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings über die Halbstarken in der Eifel.

Et tjtö a A,rdle wo Joegn net w,sesö pop es onrr Knkö sent odred ta éurßj snt.e ttDa ssö seu unjéevir tadt rlAed ctheisöj foffnzee on cennsvavwnhzoizö ôr.J oZ ädne taas rm´r en ssero tjenäJ Bläessä no .tneäV

rE hWcäsä tmoet id nnMä wkeöre no oteth neek ckiZ örrv omDeem.the Am sS,vodtmshecaen wnän rr´m re hceKö drode em ltlaS er ttBü edejbta toht, jgni ´rmr nen en tcsriaWthfé nete ,erödnk jbewoi et ttne ibej ämmd enen bv.le E nozKe vôj te mrrevö hcKree on choo rorn értuk ôdno rron svee Wiht:arcéftes d´r eogresL er moBamlja,s leesseJl llNö am fhfanh,Bo tniuJss ar onLdrtßsa rar ah,Bn suaJstv opp dämm Ä,kc wo et onmm rdAheci eaeft,j

öll,V wo un de mleAp s,sö tnSscnmhaar pop re atHrd no de H,esn wo ooch chkü chon en feicsthWart sö.s nO di gonj äVen,t id ihcs ma Sdsaecmh no am eoSdhnnc efrftä ,ettdo owrer e hceo,Jl tdta eh no od ohoc at esn tjät em prDoe eersernojai t.odt ignMe ,paO schhsSutce tbaHure, elvrzol ta ,sne tawt es dkcö a vsutaJs Jeohlc asl ngjo täeVn ljtasteaa tet.ho

cIh ahnn et veörv net ehb,aedl twta di ngjo Männ osmldô llsea äeetrmtt aeh.tt veÖvr awtt neuns Blssäee esall od eont,nk näwn es naigliLw ,tteoh dnvao un nene nlekne ez.lörlV tE orrw e nchizöetM en ed 50er .ôerJ nE ctwihtS eslBesä trokc am vdnOe cordeh et prDeo no ôhcse an nneem dale ,uHus ow et oKl ornr pop er uhceJkulua ro,rw nene re.rTäkk

nneE vna äennd tVäen, äd do er öNöt ,nwot htol e nlag eSl.e tDat ogebn es mtto nenem pSpoclh ma oKl avts on atdt rnega Ädng ma ekkTä.rr iW äd nMan nu no meeeh revra t,oow hsôc äh ten leSe udn orov totm mämd kreTrkä ckäw ndu cvhtslee adt lKo engörh shci .hrea rE aaJzannt ahatecm di eeäBsls coh ödck eeäjrJck.ie Et nste un emij wi cshishcsä Jôr hr,ae od ortkc ohco euesnn urTpp nav nojg nMnä eocdhr te repDo om komm od a di gWennuon avn ed irLrei .sanlg

En reenn ognWunn ntnow ne deräl cLiei,rh di tne abtaest rw.or On od pelokpt edi ntäVe därr eenn naJimaz na der l.evvje Do kmmo edi hiirecL em athadömsN usure no tem,n r´mr tösöe äd aJnziam hdco reew mkcaäae.hwc oD efer enne us rärd htcSt:iw atW„t tjsö ,de osss memelär ´dr ohcn eenn da?“ar Ömmse ath ndan hcdo er taNa äd mJanzai rrew afare eol.tjh M´rr nkötn jenaz hüBc esivcrih veövr t,adt twat id äeslBes on änetV revrjö laesl rpmteteet teoth. Di czlreelörVh hta smolôd ervvö enenk pvvhojeörsepc no esu sent se realrove gneajj.e

altrabsekH dun esTne

sE bgti ien lerAt, in edm engJun nitch ,ewssin bo esi noch drnKie sind redo nocsh erc.aswehnE aDs awr efhrür os asd lArte siwhzecn 51 und 25 a.rnJhe emaNn ürf lhoces njgenu äMernn weanr rheüfr lB“eses„ä udn e“.tVä„n lcVhtielei bga se bear auf eanndre fDeörrn huac conh reneda enNma rfü edies junnge shBure.cn

äWndher red coWhe msnseut edi junneg eMnärn renaibte dun hantet neike Z,eti mu muiemehntD deor ezeScrh baustrznüe.u mA abmgnaadsteS tarf nma hsci ncah emd dBa ni red edaenanBw sau kZ,in eid ni erd Kechü r,doe je cnah tWeetr, mi ltlSa ,atnds in irnee Keni,ep um eni ieBr zu n,rtnkie aebr clshceihir ibleb es htnci ieb emd nneie .rBie

nI Knozne gba es vor edm Kgire dun hacu hnco urzk hnac emd Kerig enbsie s,Ghsartäue wo anm inesne Dstru ni cfGeelasthls aedrnre gjunen nräenM öscnelh :eonnkt Das uasGtash sgLreo in dre l,Buesmgsa asd asauthsG rAonld seneslilG an der Eeck tar/lsenLad,Besßsguma intJuss na erd tansrdLae,ß tJuvssa na ckEe teahLisdred/arAcnß a(ds uhstasGa tenbran ewhdnär der angsnnegurhiedlK ab udn öfenft inthc herm nhca edm feaubeaiWrud hdrcu foJes eihebr)S,rc dsa tsaushaG öllV an rde stda,ßanLre sad Gsahuast nahmrtacnS fau dre dHart udn eGttaätsts nsHe na dre atL,daßsnre wo huac teehu honc niee htasGsua sit.

dUn edi ugnjen ercnhBus nud elgsgleenuJn, die ihsc mgeßerägli im ieclheng irsWhtuas nfat,er rwena ein „,lhJeco“ ehvcitelil os awtes hsiencÄlh wie nie mhcSimastt, red dann nhi dun edeiwr taews im ofDr eenirrisgtao wie B..z eid res.iKm neiM ßoeatGrr,v chhucssteS btruaHe, letzhreä nih dun wrdiee Ghcncheiest onv ned gniDn,e ied ies slmdaa las vst„ausJ lJe“hco sal njuge echnrsBu lgtlenstea tneaht. Arbe eesid eictchnheGs üreb a,sd aws ied eugnnj ueLet im oDfr leltntseag ,ttenah sidn dereli rse.esgnev

So erndwe erhi ewzi ctcnshieGhe rzähetl, dei hisc ni dne 60er19 naJehr eegnnet.ire Eine vonad hat cihs in ziMecünth ia.lbpgsete neiE ueGrpp nrujge nrMnäe zog am Andeb durhc ads ofrD dun esanh an neime lneat ,uasH ow ads nlchesKohuä conh fua edr rbheJacuegu ,nastd eenin .roTarkt nEier erd hsBrcune, rde ni der hNeä ohw,etn htoel uz usaHe ine algsne ilSe. sDa ieen dnEe nbda amn an emd Kol ,tesf sda aender dneE ma oTr.katr lAs asd aphEera nun dseanb mit med ktroraT anch euHsa haefnr eolwtl, goz re mti dme lSei das Henhäcus gew und tifcelseh es brüe edn ofH thenri hsci .hre

nI dre hocinJtsnaanh drewu räeistbvnhleslstdc cahu rhrfüe ievl nnUnis onv ned ungnej nhBcsreu nttrele.vsata Es ndis nnu emhr sla 60 hearJ he,r ad ogz ein ruTpp rgunje Bcsurhne rduhc das rDfo und akm uahc an ned nernerhLuehgwno ivoer,b ni ndnee neie etläe,r rtventeareueih nihLerer nth.weo Die eurppG asfset end Encutlshss, rsdeie tneeräl emDa innee niaJa“z„m na dne bileeG zu hn.aue aD akm ide hrierneL mi cetNdhamh sahure und t,ba cdoh edn nwzhrgieoA idrewe ahuzmace.bn Da frei neeri usa red pr:Guep s„Wa tsgbi ?Du Sotsn lnmamer iwr iDr nhoc nniee na ned Gie“!bel nIgreeddnjam tha dnan ni rde thNac andn ohcd dne “amiJz„na dirwee erotgueret.hhnl

cIh kde,en nam enöktn zaegn hürecB ceesnrhbi büre ide n,eiDg ide ide nujnge chunseBr mdlsaa ni dne rDnöfre snttaee.lln Im nderifnE ovn Jeceeenikr nud arncchSkaeb arw ide egJdnu nov mlsdaa ersh ercdsfrehii.n dLeeri aht naienmd dei sGnethciche nh,ceibrfusgaee und so dins sie lvonrree angggeen. eliecltihV retneinr icsh raeb edr enie orde dranee na oelhsc tnael äel,hrnguznE udn ndna sollte re ned Mtu ,abnhe eside ethcinhGsce r,ebsiufanheuzc um sei edr tNecawlh uz t.aelnrhe